Søgnin um nykin á Sørvágsvatni/Leitisvatni

Nykurin á Sørvágsvatni

Í føroyskari sagnamentan verður nykurin lýstur sum eitt dularfullt og váðafullt djór, ið heldur til í vøtnum og áum. Hann er kendur fyri at kunna skifta skap – ofta til eitt vakurt ross ella eina kvinnu – við tí endamáli at lokka fólk við sær út í vatnið. Men hóast nykurin kann tykjast bæði vakur og friðarligur, er hann ikki til at lita á. Tó er ein máti at sleppa undan honum: Um tú nevnir navnið hansara, missir hann máttin og má sleppa tær leysari.

Ein søgn úr Sørvági sigur frá, tá ein bólkur av børnum einaferð fór oman til Sørvágsvatn at spæla. Har sóu tey eitt óvanliga vakurt ross. Tvey av teimum eldru børnunum settu seg á ryggin á rossinum, sum byrjaði at ganga móti vatninum. Yngsta barnið, sum ikki megnaði at koma upp á rossið, varð harmur um ikki at sleppa við. Hann rópti eftir bróður sínum, sum sat á rossinum. Bróðirin æt Niklas, men tann lítli kláraði ikki at úttala navnið rætt og rópti í staðin: “Bróðir Nyk! Bróðir Nyk! Bíða eftir mær!” Tá nykurin hoyrdi sítt egna navn, steðgaði hann, tók sítt rætta skap aftur og leyp út í vatnið. Børnini vóru bjargað.

Ein onnur søgn úr sama øki sigur frá einum presti, sum var á veg úr Miðvági til Sørvágs. Á vegnum møtti hann einari vakrari kvinnu, sum sat á einum steini og greiddi hár. Men presturin sá beinanvegin, at hetta var ikki ein vanlig kvinna – tað var nykurin í kvinnuligum skapi. Hann tók ein smástein og kastaði eftir henni, og steinurin gjørdist til ein stóran klett. Presturin fór síðani at lesa yvir nykin og bað hann fara inn í klettin. Tað sigst, at nykurin fór inn – og er ikki sæddur aftur síðani. Kletturin stendur enn í nærhendum við Vatnsoyrar, og tað verður sagt, at leggur tú oyrað at honum, kanst tú enn í dag hoyra nykin biðja um at sleppa út.

Í november 2017 varð ein standmynd av nykinum reist beint við Sørvágsvatn. Tað var listamaðurin og høggarin Pól Skarðenni úr Vatnsoyrum, sum gjørdi hana. Skarðenni er serliga kendur fyri síni vøkru landslagsmálningar og arbeiði við føroysku náttúruni sum íblástri.

Read more about the places from the legend